Türkiye’de sosyal güvenlik reformunun önemli ayaklarından biri Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES)’dir. Bu sistem, emeklilik dönemlerindeki gelir kaybını azaltmayı, çalışanlara ek gelir sağlamayı ve tasarruf alışkanlığını yaygınlaştırmayı amaçlamaktadır.

Aşağıda sistemin genel yapısı, avantajları ve maaş kesintisi açısından bilmeniz gerekenler yer almaktadır:

TES Nedir?

TES, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) bağımsız olarak çalışanlara ikinci bir emeklilik geliri sağlayacak biçimde kurgulanmıştır. Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile ilişkili ancak bunların ötesinde, işveren katkısı ve devlet desteğiyle daha kapsamlı bir yapı sunması planlanmaktadır.

Maaşlardan Ne Kadar Kesinti Yapılacak?

Yeni düzenleme uyarınca:

• Çalışanların maaşlarından her ay %3 oranında zorunlu bir kesinti yapılacaktır. Bu tutar doğrudan TES fonlarına aktarılacaktır.
• Ayrıca işveren de çalışan adına aynı oranda, yani %3 oranında katkı sağlayacak.
• Devlet katkısı da bulunmaktadır; bu katkı BES’teki benzer uygulamalara kıyasla teşvik edici düzeydedir. Devletin, çalışan ve işveren ortak katkısı toplam tutarın üzerine %30 oranında destek vereceği açıklanmıştır.

Diğer Hususlar ve Uygulama Detayları

• Sisteme katılım, özel sektör çalışanları için zorunlu olacaktır.
• TES için yürürlüğe girişi 2026 yılının ikinci çeyreği olarak planlanmaktadır.
• Emeklilik yaşı için kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı öngörülmektedir.
• Sistemde en az 10 yıl kalma zorunluluğu bulunmaktadır.

Ankara Kurumsal SMMM’nin Değerlendirmesi

Bu düzenleme, çalışanların maaş bordrosunda yeni bir satır daha getirirken, uzun vadeli gelir planlaması açısından önemlidir. %3’lük kesinti, çalışan açısından net maaş üzerinde başlangıçta bir baskı oluşturabilir; ancak sistemin işveren katkısı ve devlet desteği ile birlikte düşünülmesi, ek gelir ve finansal güvence açısından değer kazanmaktadır.

İşverenlerin bu değişikliğe hazırlıklı olmaları, bordro süreçlerini güncellemeleri ve çalışanlarına açık bilgilendirme yapmaları gerekecektir. Ayrıca mali müşavir ve insan kaynakları danışmanlığı bu geçişte kritik rol oynayacaktır.

Örnek: 30.000 TL brüt maaş alan çalışanın SGK Matrahının da 30.000 TL olduğunu varsayalım.

• Çalışan katkısı (%3):
  30.000 TL × %3 = 900 TL
• İşveren katkısı (%3):
  30.000 TL × %3 = 900 TL
• Toplam katkı:
  900 TL + 900 TL = 1.800 TL
• Devlet katkısı (%30):
  1.800 TL × %30 = 540 TL
• Aylık toplam birikim:
  1.800 TL + 540 TL = 2.340 TL
• TES’ten çıkılabilir mi?
• TES zorunlu mu diye merak edenler için; Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) zorunlu katılım esasına dayanması planlanıyor. Yani çalışanlar sisteme otomatik olarak dahil edilecek ve ilk etapta cayma hakkı bulunmayacak. Bu, mevcut Otomatik Katılım Sisteminden (OKS) farklı bir durum.
• Ancak sistem tamamen kilitli değil. Özel durumlarda sınırlı bir şekilde kısmi çıkış imkanı tanınıyor. Örneğin ev almak, evlenmek ya da sağlık gibi zorunlu ihtiyaçlarda birikimlerin bir kısmı çekilebilecek. Bu kısmi çekişler de belirli oranlarla sınırlandırılmış durumda: toplamda %20’yi aşmamak üzere, tek seferde %10’a kadar ödeme yapılabiliyor.
• Dolayısıyla TES, çalışanlara erken çıkış imkanı sunmuyor; fakat belirli sosyal ihtiyaçlar için kısmi esneklik sağlıyor. Emeklilik yaşı (kadınlarda 58, erkeklerde 60) ve en az 10 yıl sistemde kalma şartı sağlandığında, birikimler SGK maaşına ek tamamlayıcı gelir olarak ödeniyor.

Sonuç

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi ile Türkiye’de emeklilik sistemine yapılacak bu ek düzenleme, çalışanlara ek gelir sağlamayı; işverenlere ve devlete uzun vadeli finansal yükümlülük ve sorumluluklar getirirken; tasarruf oranının yükselmesini hedeflemektedir. Maaşlardan maaş bordrolarına yansıyacak %3 kesinti, işveren katkısı ve devlet desteği ile bu sistemin sürdürülebilir olması beklenmektedir.

İletişim

Ankara Kurumsal SMMM
Telefon: 0312 394 0835 – 0533 261 8302
Adres: Ostim OSB Mahallesi, 1170. Cadde, No:4, Özçelik İş Merkezi, Kat: 7, No: 87-88 Yenimahalle / Ankara
E-posta: info@kurumsalsmmm.com